Barışçıl ebeveynlik – Dilara GÜNER

Share on Facebook0Tweet about this on Twitter

Barışçıl ebeveynlik, genelde çocuklara yaptırım uygulamamaya veya onlar ne isterse yerine getirme olarak algılanan kafa karıştırıcı bir kavramdır. Peki, çocuğunuzun üzerindeki beklentilerinizi korurken aynı zamanda anlayışınızı sürdürmeye ve onları bu beklentileri gerçekleştirme konusunda desteklemeye ne dersiniz?

Diyelim ki çocuğunuza yatma vakti geldiğini söylediniz ve ondan hayır yanıtı aldınız. Neler yapabilirsiniz?

Onu cezalandırıp tehdit ederseniz, ortamı gerginleştirirsiniz. Bu da aranızdaki ilişkiyi olumsuz etkileyecektir.

Onun istediğini yapmasına izin vermenizçocuğunuzun ve ailenizin mutsuz olmaması için taviz vermeye devam etmeniz anlamına gelir.

Bunun yerine empatik bir sınır koyabilirsiniz. Ona “Oyununa devam etmek istiyorsun, seni anlıyorum. Oyunu bırakmak şu an sana zor geliyor olabilir, ama şimdi uykuya hazırlanma zamanın geldi. Uçağını tuvalete uçurmaya ne dersin?” diyebilirsiniz.

Rol model ebeveyn

Barışçıl ebeveynlik çocuğunuzla her daim uzlaşma içinde olmanızı gerektirmez. İnsan ilişkilerinin özünde çatışma vardır ve çocuklar da sizin sınırlarınızı sizleri test ederek öğrenirler. Çocuklarınız da zamanla sizlerin neden bu sınırları koyduğunuzun önemini algılayacaktır. Önemli olan ebeveynlerin, sınırlarını ve beklentilerini adil ve tutarlı bir biçimde ortaya koymasıdır.

Barışçıl ebeveynlerin, sınırlarını ve beklentilerini ortaya koyarken kendi duygularını düzenlemeleri gerekmektedir. Bu şekilde, anlaşmazlıklarla çalışıp sınırları belirlerken çocuklarıyla sevgi bağlarını koruyabilirler. Bu da huzurlu ev ortamını yaratır.

Böylece, çocuklarınızın sizin rehberliğinizi takip etmelerine, onların duygularını ve davranışlarını yönetebilmesine yardımcı olursunuz. Bu durumdan anlaşıldığı üzere, barışçıl ebeveynler çocuklarının davranışları üzerinde kontrole sahiptirler. Bu aynı zamanda çocuklar için ebeveynlerin rol model olmasını sağlayan bir etkendir.

Unutulmamalıdır ki, çocuğunuzun üzerinde denetim sahibi olmanız çocuğunuzun her daim sizin kontrolünüzde olacağı anlamına gelmez. Bazen de ona yaptığı davranışların sorumluluğunu alabileceği şanslar tanımanız onun özdenetimini sağlamasına yardımcı olacaktır.

Özdenetim geliştirme

Çocuğunuzun davranışının ona zarar vereceğini düşünseniz de ona bir şans vermek ve yakınında onu gözlemlemek ve desteklemek çocuğunuzun benlik kavramı geliştirmesine katkıda bulunacaktır.

Dikkat edilmesi gereken nokta, çocuğunuza zaman zaman hayır derken zaman zaman onun deneyimle öğrenip özdenetimini geliştirecek fırsatlar tanımaktır. Bu, çocuğunuzun direnç göstermesini engelleyecektir.

Kendisine sürekli hayır denen, engellenen çocuklar veya her istediklerini yapılanlar ya benliklerini/kişilik ailesini oluşturamazlar ya da otoriteye karşı tepki geliştirirler. Sonuç olarak, barışçıl ebeveyn olabilmenin mihenk taşları anne-babanın kendi duygusunu kontrol ettikten sonra çocuğunun bakış açısında duruma bakmak ve hem ebeveynlerin hem de çocukların çıkarına olacak bir “kazan-kazan çözümü” bulabilmektir.

Nasıl barışçıl ebeveyn olabilirsiniz?

Öncelikle, sakin kalabilmeniz çocuğunuzun kendisini işbirliğine açması için kritik öneme sahiptir. Eğer, tehditkâr tutum sergilerseniz çocuğunuzun istemediği durumun içinden kaçmasına veya sizinle bu konuda inatlaşmasına sebep olursunuz.

Sakin kaldıktan sonra çocuğunuza olan empatik yaklaşımınız ona anlaşılma hissini tattıracak ve sınırınızı kabul etmesine yardımcı olacaktır. Onun yaptığı işi devam ettirme konusundaki isteğinden, bunu bırakmanın ve yeni bir duruma geçmenin zorluğundan ve yaşadığı üzüntü, hayal kırıklığı, güvensizlik vb. duygularından bahsedin.

Unutmayın ki, çocuklarınız sadece sizinle olan ilişkileri sayesinde sizlerin yönlendirmelerinizi ve otoritenizi tanırlar. Bu ilişkiyi kuvvetlendirmek için onlarla belirlenmiş özel zamanlar geçirmek (kitap okumak, yemek yapmak vb.) gereklidir. Sizin onlara olan sevginizi, onlarla ilgilendiğinizi ve onlara güvenli bir ortam sağladığınızı bu şekilde anlayacaklardır.

Çocuğa zaman tanımak

Kazan-kazan çözümleri bularak çocuğunuzun çözüm üretmesine alan açabilirsiniz. Örneğin, paten kullanmak isteyen çocuğunuzun kendisine zarar vermesinden çekiniyorsanız endişelerinizi açıklayıp gerekli güvenlik kitlerini kullandıktan sonra kullanmaya devam edebileceği konusunda anlaşabilirsiniz.

Her zaman orta yolu bulamayabilirsiniz. Çocuğunuzun da arzusunun gerçekleşmeyeceği zamanlar olacaktır. Çocuğunuz bu duruma kızgınlık veya üzüntüyle karşılık verebilir. Onun duygularını düzenlemesine empatik yaklaşımınızla destek olduktan sonra durumu kabullenmesine zaman tanıyabilirsiniz.

Sonuç olarak; sınırları açıkça çizilen, ondan ne beklediğini bilen, destek gören ve sorumluluğunu alan çocuklar barışçıl ebeveynlerinin empatik desteğiyle güven ve huzur içinde benlik algılarını oluştururlar. Barışçıl ebeveynlik, çocuğunun her isteğine olumlu karşılık vererek değil çocuğunun özdenetim oluşturmasına destek veren anne-baba yaklaşımıyla sağlanmaktadır.

Share on Facebook0Tweet about this on Twitter

Yorum Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir