Kiralık İşçilik: Yasal Kölelik – Emrah Arıkuşu

Share on Facebook27Tweet about this on Twitter

Meclis, Mayıs ayının ortasında “yoğun” bir faaliyet sonucunda işçilerin ve sendikaların itirazlarına rağmen gece baskınıyla kiralık işçilik yasa tasarısını Genel Kurul’dan geçirdi. Yasa Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın onayını da aynı ivedilikle alarak 20 Mayıs tarihinde resmen yürürlüğe girdi. 8 Haziran 2015’den bu yana ülkenin içinde bulunduğu olağanüstü koşullarda sermayenin ihtiyaçları baskı ve zorla, pürüzsüz ve itirazsız bir şekilde bir bir yerine getiriliyor.

Kiralık işçilik yasasıyla işçilerin alınıp, satılan veya kiralanan modern zamanın köleleri olacağı bir döneme giriyoruz. Bu yasanın etkileri kısa vadede kendini gösterecek.

Özel İstihdam Büroları

Esas olarak kiralık işçilik yasası, Özel İstihdam Büroları adı altında faaliyet gösteren kurumların önünü yasal düzenlemeyle açan,bu kurumlara işçi kiralama yetkisi veren bir yasadır.Özel istihdam büroları bu yasa ile birlikte birer işveren haline gelmektedir.İşçiler artık ÖİB’lerin işçileri olmaya mahkumdurlar.2013 verilerine göre dünya çapında aktif olarak çalışan 260 bine yakın özel istihdam bürosu vardır. Ülkemizde ise 2003 yılında yasal kimliğine kavuşan Özel İstihdam Bürolarının sayısı bugün 450 olarak gösteriliyor. Karlı bir alan olması itibariyle de bu büroların kısa sürede mantar gibi çoğalıp artacağını öngörebiliriz.

Kiralık İşçilik, İşçiden Ne Götürecek?

Yasaya göre, bundan böyle işletmenin dönemsel iş artışlarında ve aralıklı olarak yapılabilecek işlerinde kiralık işçi çalıştırılabilecek. Bu hallerde yapılacak kiralık işçi uygulaması dört ayı geçmeyecek ancak iki kez yenilenebilecek. Dolayısıyla sekiz ay süreyle kiralık işçilik uygulaması yapılabilecek.Böylece işçinin işte kalabilmesi patronun isteğine bağlı kalmış olacak. Patronun keyfi olarak işten attığı işçinin muhatabı Özel İstihdam Bürosu olduğundan işçi işe dönüş talebiyle dava açamayacak.

İşçi geçici sürelerle çalıştırılacağı için sigorta primleri eksik kalacak ve emeklilik hakkı oluşmayacak. Geçici iş sona erdiğinde sağlık primini kendisi yatırması gerekecek. Yatıramadığı durumda ise eğer eşi de çalışmıyorsa hastane hizmetlerinden yararlanamayacak. Öte yandan yine bu süre meselesi üzerinden işçiler 1 yıldan daha az süreyle çalıştırılacakları için kıdem tazminatı hakkı oluşmayacak.Böylece kıdem tazminatı fiilen gasp edilecektir.

Kadın işçilerin emzirme ve doğum izni ortadan kalkacak. 150 kadın işçinin olduğu iş yerlerinde kreş açma zorunluluğu olduğundan bu oran kiralık işçilerle değişeceği için böyle bir zorunluluk artık oluşmayacak. Kadın işçilerin kreş hakkı fiilen kaldırılacak.

Yasa, kiralık işçiyi ÖİB işçisi olarak kabul ettiği için; kiralık işçiler, iş güvencesinin kapsamı için gerekli olan 30 işçi koşulunun belirlenmesinde dikkate alınmayacaktır. Dolayısıyla işçilerin zaten az olan iş güvencesi ortadan kalkacaktır.

Son olarak iş yerlerinde kadrolu işçi, taşeron işçi, ÖİB’ye bağlı işçiler olmak üzere statü farkları oluşacak ve sendikal örgütlülüğün önü kesilecektir.

İş yeri komitelerinde birleş!

Özel İstihdam Büroları adı altında kiralık işçilik; işçi sınıfına yapılmış en ağır saldırılardan biridir.Sırada ise kıdem tazminatının tasfiyesi bulunmakta.İşçi sınıfı ancak iş yeri komitelerini kurarak taban örgütlülüğünü yarattığı ölçüde bu saldırıları püskürtebilir. Gerisi laf-ı güzaftır.

Share on Facebook27Tweet about this on Twitter

Yorum Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir