Öze Dönüş – Rıza ÇELİK

Share on Facebook0Tweet about this on Twitter

“Kemteriyem yeryüzünde bittikçe

Çok kalıp eskittim gelip gittikçe.”

Kemter Baba

 

Kimliğimiz Aleviliktir. Bu kimlik, hem inançsal, hem kültürel, hem siyasi hem de evrensel dünya görüşlerimize ışık tutuyor. Kıblesini insan kılan, insanı doğayla bütünleştiren, kadını erkekle can kavramı altında eşitleyen, Kırklar cemi tasarımı ile İslam’ın hegemonik düzenini sarsıntıya uğratarak mevkiyi, statüyü, hiyerarşiyi, eşitsizliği reddeden; yaradılışı değil oluşu/doğuşu kabul gören, varlıkların birliğini benimseyen; insanı, Tanrı ya da egemen olan hiçbir unsur karşısında, aciz konumda tanımlamayan; Hakkın kişinin gönlünde aranması gerektiğini deklare eden; ibadetten ziyade muhabbeti önemseyen; tabiatı kutsayan, koruyan; müziği, sanatı, edebiyatı yaşatan ve var eden;“Rıza Şehri” ütopyası ile yaşanılabilir bir toplumu öngören bir yol-erkândır.

Tarihsel dokusu

Dünyanın en gelişmiş hukuku olan “öz darını”, cemlerle halk mahkemelerini kuran; mürşit-pir-rehber–talip ilişkisi ile dairesel örgütlenme zincirinde sevgiyi, barışı ve adaleti sağlayan toplumu kuran; musahiplik kültü ile yalnızlık ve yabancılaşmaya karşı bireyin kurtuluşunu sağlayan; insanı kâmil mertebesinin insanın nihai hedefinin olması gerektiğini bildiren; aklı ve bilimselliği öncüleyen; tarihsel dokusunda filizlenen direniş ruhuyla haksızlığa karşı mücadeleyi gelenekselleştireni bu inancımız bizi ilerilere taşıdı. Bu kimlikten aldığımız besinle, kültürle, olgusaldinamiklerle yaşadık; yaşamaya da devam ediyoruz.

Hakka yürüme erkânları

Alevi müziğinde değerli çalışmaları olan akademisyen Gani Pekşen, 2014 Haziran ayında Hakka yürüyen annesi için “Annem 94 yaşındaydı. Çok sayıda çocuğu vardı. En küçük oğluydum. Beni unuttu ama İmam Hüseyin’i hiç unutmadı. Ben de ona karşı sorumluluklarımı yerine getirmek istedim” diyor. Üstad, Mihriban ana için son görevinin itikatince yaşayan canın kadim geleneğe göre uğurlanması gerektiğini düşünür; İslami figürasyonların erkâna girmesini engeller. Mihriban ana, bağlama ve duazlarla sırlanır.

Öncü davranışlar öğretiyor

Uzun yıllar yurtdışında Alevilik ile ilgili çalışmalarıyla kendisini tanıdığımız, “Kızılbaş Kadın”, “Yol Erkan Meydan” gibi eserleriyle de yolumuza değerli katkılar sunan yazar Haşim Kutlu ani bir kalp krizi sonucu 26 Nisan 2016’da Hakka yürüyerek aramızdan ayrıldı.

Alevi hareketi ve kimlik mücadelesinde hatırı sayılır bir iz bırakan Kutlu, savunduğu değerlerle çelişmek istemediğinden cenaze erkânının içeriğini önceden bildirmişti. Yazar semahlar ve gülbanklarla hakikate yolcu edildi.

Yine geçtiğimiz günlerde Hakka yürüyen canlardan birinin cenaze erkânında ses getiren bir uygulama oldu; halk müziği sanatçısı Arif Sağ’ın eşi Yıldız Sağ’ın cenaze erkânında Tolga Sağ, Erdal Erzincan ve Dertli Divani’nin bağlama ve deyişleri eşliğinde güzel canımızı sonsuz aşka uğurladılar. Şüphesiz ki bu uygulamalar, kamuoyunda yankı uyandırdı.

Ancak esasında özün bu olduğunun bilincinin bilinmesinin son derece önemli olduğu gerçeğini göz ardı etmemek gerekir. Bahse geçen bağlama, semah, deyiş, gülbanklarla Hakka uğurlama erkânı bir vasiyetten öte kadim inancın bir parçasıdır. Alevi olarak yaşayıp Müslüman gibi defnedilmenin hiçbir manası ve lüzumu yoktur.

Geleneğe sahip çıkalım

Alevilik yolu ince ve zor bir yoldur. Bu yolda herkes yürüyemez. Yürüyenlerin de karşılarına çıkan engeıleri, zorlukları aşması için iradesinin sağlam olması gerekir. Egemen kimlikler altında elimine olmamak için yolumuzun geleneğine sıkı sıkıya sarılmamız gerekir. Bunu da dilimizle, davranışlarımızla, ritüellerimizi doğru yaşayarak başlatmamız mümkün.

Alevi cenaze erkânına göre yolculanmalı canlarımız. Alevilik dışındaki herhangi bir dine vurgu yapmadan, devriyelerle, mersiyelerle, gülbanklarla, semahlarla, bağlama ve türkülerle, devlete peşkeş çekilmemiş bir cemevinde, kadim yola bağlı bir yol ereni canın öncülüğünde sırlanmak yaşam şeklimizle ve savunduğumuz davayla olan tutarlılığın gereği ve doğal sonucudur.

Aşk ile canlar…

Share on Facebook0Tweet about this on Twitter

Yorum Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir