Zorunlu Bireysel Emeklilik Soygunu – Reyna Sarya

Share on Facebook17Tweet about this on Twitter

 “Ekmeğimize, emeğimize sahip çıkmalıyız”.

1 Ocak 2017’de çalışan kesimin hayatında değişlik oldu ancak henüz bizler tam olarak ne olduğunu çözememiş durumdayız. Hükümetin “otomatik”, sendikaların “zorunlu” dediği Bireysel emeklilik sistemine katılım zorunlu mu, yoksa otomatik katılım zorunlu mu derken halk arasında birçoğumuz bu sorulara cevap beklemekteyiz. Anayasaya dahi aykırı olan “zorunluluğu”, hükümet otomatik katılım olarak lanse ederek, üzerini baştan örtmeye çalışmaktadır.

BES, bir banka üzerinden bireysel emeklilik hesabı açıp oraya her ay belirli tutarda para yatırmak ve zaman geldiğinde de parayı çekmek veya her ay düzenli olarak belirlenen miktarda maaş almak üzerine kurulan bir sistemdir. Amaç, çalışanın tasarruf yapmasının sağlamaktır ancak elbette ki bankalar da bu işten kârlı çıkmaktadırlar. Ciddi miktarlarda parayı bünyelerine alıp işletmektedirler. Bugüne kadar gönüllük esasına dayalı olsa da 2017’den itibaren devletin nakit kasasını doldursun diye uygulanmaya başlandı. Bu arada mevcut bir bireysel emeklilik sözleşmesi olsa dahi, 45 yaş altındaki kamu ve özel sektör çalışanları da yeni BES’e dâhil olacaklar.

….

Gelelim ne kadar kesinti olacağına ki devletin asgari olarak adlandırdığı ve üzerinden her türlü vergi kesintisine uğrattığı Asgari ücretli çalışanlarda bu sisteme otomatik olarak dahil ediliyor. Kesinti brüt maaş üzerinden ve %3 tutarında ki rakam kesilerek BES’e aktarılıyor. Örneğin asgari ücret alıyorsanız, işvereniniz tarafından her ay 1.777,50 TL x %3 = 53,33 TL kesinti katkı payı sizden kesilerek, devlete aktarılacak. Bizler asgari ücretten dahi kesilen primlerin peşine düşmüşken buna ilave olarak %3’lük bir kesinti asla kabul edilemez.

….

Çalışanlar, emeklilik planına dâhil edildiklerinin kendilerine bildirildiği tarihten itibaren 2 ay içinde cayma hakkına sahip. Cayma halinde ödenen katkı payları, var ise hesabında bulunan yatırım gelirleri ile birlikte on 10 iş günü içinde çalışana iade edileceği söyleniyor. Fakat cayma hakkını kullananlar 2. yılın ardından sisteme tekrar otomatik dahil edilecekler.

….

BES’i eskilerden uygulanmış bir soygun sistemi olan Tasarruf Teşfik Fonu ile örneklendirebiliriz. TTF’nin değişik bir versiyonu olmaktan başka bir şey değildir.

Bu fon 1980 yılında başlamış ve yine devletin kendisine kaynak yaratmak adına halka attığı çalımdır. O dönem uydurduğu kılıfta şimdikinden pek de farklı değildir. Yine zorunlu maaşınızın bir miktarını keser ve “seni tasarrufa teşvik ediyorum, çünkü sen bilmezsin tüm maaşını harcarsın” der. Fonda katrilyonlar birikir fakat kâğıt üzerinde gözükse de hortumcuların ilk hedefi olmuştur. Dönemin hazine müsteşarlığı 14.482 katrilyon lira nema geliri elde ettiğini açıklasa da, 2006 yılında tasfiye edilerek, çalışanlara nema adı altında, devlete ödedikleri rakamın altında cüzi ödemeler yapılmıştır. Görüldüğü gibi, yıllarca kesintiler adı altında, fonda işletilen paralara nazaran bu sistem, sizi tasarrufa değil olsa olsa cinayete teşvik eder. Yine de halk “devlet el koymadı” diye şükrederek bir parça sevinmiştir. Bu da gösteriyor ki sistem tamamen risk altında. Burada verilecek yanlış kararlar, emekçilerini birikimlerini eriteceği gibi, ekonomik krizler gibi birçok etken de aynı etkiyi yaratacaktır. Örnek; TTF’de Ziraat Bankası’nın hesapları düzgün tutmadığı da söylenmişti.

….

Ama hepimiz biliyoruz ki yıllardır tüm iktidara gelenler kasaları sıfırlayıp, dışa borçlanma stratejisi geliştirerek kendilerine rant sağlamıştır. 2016 yılının sonunda Vergi Affı adı altında kendilerine nakit girdisi yaratacak uygulamaları denemektedirler. Basında televizyonlarda kamu spotları yayınlayarak, ödenemeyen borçları tahsil edebilmek için halkı teşvik etmeye başladılar. Fakat kimse bilmemektedir ki asıl büyük borçları olan vergi mükelleflerinin bakiyesi çoktan silindi. Devletle başım belaya girmesin derken sorumlu-bilinçli vatandaş profilinden ödün verilmez, vergi dairelerinin sistemi kilitlenip önünde binlerce kişi yapılandırmadan yararlanmak için sıraya girer. Her hafta bir son gün tarihi yayınlansa da sonu hiç gelmez.

….

Dediğim gibi bu kuşağın soygun biçimi de BES’dir. Hükümetin ve bankaların planını suya düşürmek bizlerin elinde. Emeğimizi sermayeye kurban etmemek için Zorunlu BES’e dâhil edildiyseniz hemen işvereninize başvurunuzu gerçekleştirerek çıkış işleminizi yapmanız gerekmektedir. Asgari ücret zammının yarısını devlete verecek kadar zengin değiliz. Kitlesel bir şekilde cayma hakkının kullanılması da sistemi alt etme anlamında büyük başarımız olacaktır.

….

Caymak için 2 aylık süremiz var. Muhtemelen bu süreyi geçirenlere sistemden çıkmak isteyenleri caydıracak nitelikte hükümleri uygulayacaktır. Dolayısıyla kayba uğramamak için 2 aylık süreyi geçirmemek önem taşıyor.

Örnek Cayma Dilekçesi;

Sayın Yetkili,

Bireysel emekliliğe otomatik katılım kapsamında ……../……/…….. tarihinde emeklilik planına dahil edildiğimi öğrendim. İlgili mevzuatın tarafıma tanıdığı iki ay içinde cayma hakkını kullanarak, şahsım adına işverenim tarafından ödenen katkı payının, varsa fon geliri ile birlikte tarafıma 10 işgünü içinde iade edilmesini talep ederim.

Sisteme dahil edilip edilmediğimizi ve ne zaman dahil edileceğimiz ile ilgili detaylı bilgi aşağıdadır.

Çalışan sayısı 1.000 ve üzerinde olan bir işverene bağlı olarak özel sektörde çalışanlar 01.01.2017 tarihinden itibaren,

· Çalışan sayısı 250-999 arasında olan bir işverene bağlı olarak özel sektörde çalışanlar ile 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun eki cetvellerde yer alan merkezi yönetim kapsamındaki kamu idareleri ile sosyal güvenlik kurumlarında çalışanlar 01.04.2017 tarihinden itibaren,

· Çalışan sayısı 100-249 arasında olan bir işverene bağlı olarak özel sektörde çalışanlar 01.07.2017 tarihinden itibaren,

· Çalışan sayısı 50-99 arasında olan bir işverene bağlı olarak özel sektörde çalışanlar ile mahalli idareler ve kamu iktisadi teşebbüslerinde çalışanlar 01.01.2018 tarihinden itibaren,

· Çalışan sayısı 10-49 arasında olan bir işverene bağlı olarak özel sektörde çalışanlar 01.07.2018 tarihinden itibaren,

· Çalışan sayısı 5-9 arasında olan bir işverene bağlı olarak özel sektörde çalışanlar 01.01.2019 tarihinden itibaren,

İşverenleri aracılığıyla zorunlu bireysel emeklilik sistemine otomatik olarak dahil edileceklerdir.

Share on Facebook17Tweet about this on Twitter

Yorum Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir